Dünyaya yeni gelen ve her yönden korunmaya muhtaç bir bebeğin anne-baba veya yakın çevresi tarafından gözlenip, diğerleriyle kıyaslanarak yolunda gidip gitmeyenlere yönelik bir kontrol mekanizmasına da ihtiyacı vardır.Yeme,içme,uyuma gibi fizyolojik yönlerden doyurulan bebeğin diğer gelişimsel yönlerinin seviyesine yönelik gözlem , en az fizyolojik doyumun sağlanması kadar önemlidir.Bu anlamda bir aksaklığın fark edildiği  takdirde başvurulacak bir uzmanın yönlendirmesiyle eksik kalınan noktaları desteklemek amaçlı hizmet veren özel eğitim okullarından faydalanmak hem yeni doğan bebeğiniz,hem sağlıklı bir aile ,hem de sağlıklı bir toplum açısından oldukça önemlidir.

   Sebebi her ne olursa olsun, ‘diğerleri’ nden  farklı bir şekilde dünyaya gelen her       çocuğun gelişimsel sürecinde desteklenip ‘diğerleri’ ile söz konusu farkları en aza indirgemek için sağlanan her türlü imkandan faydalanmaya hakkı olmalıdır. Gelişimsel normlara uymayan davranışların söz konusu olduğu durumlarda desteklenen bireyin bu süreçte ihtiyacı olan psikolojik desteği alması da büyük önem taşır.     

   Tüm bunlar düşünüldüğünde doğduğu andan itibaren ‘birey’ olan bebeğinizin belli yaş dönemlerinde dikkat etmeniz gereken ve bir soruna dair ipucu olabilecek örnekler aşağıda sıralanmaya çalışılmıştır:

ü           Hamilelik dönemi problemleri,anne-baba akrabalıkları,kan uyuşmazlığı,erken doğum,doğum esnası ya da hemen sonrasında oluşan komplikasyonlara maruz kalma gibi durumlarda bebeğin, diğer bebeklere göre daha fazla risk altında olabileceği unutulmamalıdır.

ü           Bebeğiniz göz teması,izleme ,seslere tepki verme konularında pasif davranıyor yani genel olarak çevresinde olup bitenlere karşı tepkisiz kalıyor ise ve buna sebep sayılabilecek bilinen herhangi bir fizyolojik problemi yok ise ‘yaygın gelişimsel bozukluklar’ ana başlığı altında toplanan problemlerle ilgili ipucu veren davranışlar sergiliyor olabilir.

ü            Diş çıkarma,yürüme,konuşma,tuvalet kontrolü gibi belli başlı konulardaki belirgin gecikmeler gelişimin diğer yönleriyle ilgili farklı geriliklere dair ipuçları veriyor olabilir.

ü           Daha ileri yaşlarda ;denetim altına alınamayan davranışların sergilenmesi,sürekli dürtüselliğin söz konusu olması,kendine ya da çevresine zarar vereceğini hesaba katmadan aşırıya kaçan davranışların varlığı ,sürekli bir dikkatsizlik örüntüsünün sergilenmesi ‘Dikkat Dağınıklığı-Hiperaktivite’ye dair ipucu veriyor olabilir.

ü           Akademik beceri ,dil becerileri ve motor beceri alanlarında yaşıtları düzeyinde zeka performansı gösteremeyen çocukta olası ‘öğrenme bozuklukları’ na dair ipucu elde edilebilir.

ü        Bebeklikten itibaren birçok gelişimsel yönden yaşıtları düzeyinde performans sergileyemeyen,uyumsal davranışlarında ciddi sorun yaşayan ve geçmiş öyküsünde risk gurubuna giren herhangi bir çocukta ise zeka geriliğine dair ipuçları yakalanabilir.

ü           Ayrıca; aşırı öfke,saldırganlık,yalancılık,hırsızlık,yasa ve sosyal normları çiğnemenin yaygın ve yüksek olduğu durumlarda da ‘davranım bozuklukları’ ndan bahsedilebilir.

Yukarıda sıralanan problemler,daha belirgin ve fark edilebilir olanlara göre iyi bir      gözlem  sonucunda ‘yaramazlık,haylazlık,büyüyünce geçer’ gibi düşüncelerden ayırt etmeye yardımcı olabilmesi açısından önem taşımaktadır.Ancak unutulmaması gereken nokta, herhangi bir davranış çocukluğun bir döneminde normal başka bir döneminde bozukluk olarak değerlendirilebilir.Bu nedenle  herhangi bir şekilde yolunda gitmeyen bir şeylerin varlığı anne-baba ya da yakın çevre tarafından fark edilmiş ise bir uzmana başvurmak sorun yok ise gereksiz bir paniği yok etmeye ,sorun var ise de çok önceden tedbir almayı sağlaması açısından oldukça önemlidir.